Transvaal war” 1880-1881

De eerste boerenoorlog was het gevolg van de in bezit neming van de Transvaalse Republiek door Groot-Brittannië in 1877. De boeren probeerden dit nog ongedaan te maken maar helaas mislukte dat. Ne deze poging werden de Britse troepenconcentraties in Pretoria en Potchefstroom belegerd. En de garnizoenen die vanuit Lydenbug en uit Natal ontboden waren om het Britse gezag te handhaven, werden verslagen in gevechten bij Bronkhorstspruit, Laingsnek, Ungogo en Majuba. Na de laatstgenoemde slag op 27 februari 1991 waarbij de Britse bevelvoerder en gouverneur van Natal sneuvelde, werd de onafhankelijkheid van de republiek onder Britse soevereiniteit hersteld.

Belangrijke punten:
– Gevolg van bezitneming van de Transvaalse Republiek.
– Poging om het ongedaan te maken.

De tweede boerenoorlog:

1899-1902

de oorlog brak op 11 oktober 1899 als gevolg van een langdurige diplomatieke twist die Groot-Brittannië na de mislukt Jameson-raid in 1869 begonnen was met de Zuid-Afrikaanse Transvaalse Republiek. Het plaatsen van extra troepen aan de grenzen van de republiek tijdens de onderhandelingen overtuigde de Boeren ervan dat Groot-Brittannië vastbesloten was Transvaal, waar in 1885-1886 de rijkste goudvelden ter wereld ontdekt waren, te veroveren. Transvaal zond op 9 oktober 1899 een ultimatum waarin terugtrekking van de troepen geëist werd.

Groot-Brittannië weigerde, waardoor de twee republieken (de Transvaalse Republiek en de republiek van Oranje Vrijstaat), die door een overeenkomst verplicht waren elkaar bij te staan in het geval van agressie tegen een van beide, terecht kwamen in de oorlog. De boeren vielen de Kaapkolonie en Natal binnen en belegerden Kimberley en Mafeking. Van uit die linie steunen zij het eerste Britse offensief. Het tweede Britse offensief, dat onder Lord Roberts als opperbevelhebber vanuit Kaapland door de westelijke Vrijstaat geleid werd, had succes en leidde tot de verovering van de verscheidene plaatsen, waaronder de hoofdsteden van de republieken. Na de verovering van Pretoria (1 juni 1900) ten aanzien van transvaal. In november 1900 droeg hij het opperbevel over aan Lord Kitchener.

De vrouwen en kinderen van de burgers werden ingesloten in concentratiekampen, waar zij in zo slechte omstandigheden leefden dat ruim 26.000 van hen, meeste baby’s en kleuters, stieren. Door deze tactiek slaagden veel Britten erin veel boeren over te halen de wapens neer te leggen als ‘neutralen’. De strijd werd voortgezet door minder dan 20.000 mensen. In kleine uiterst mobiele commandootjes verdeeld, maakten zij voor het ca. 250.000 Britse soldaten echter zeer moeilijk om het land te veroveren.

In deze ‘guerrillakrijg’ zoals de Britten deze oorlog noemden, behaalden zij zoveel succes, dat de Britten het gehele land in grote, met draden afgebakende gebieden, moesten verdelen, die door korte afstand van elkaar gelegen blokhuizen versterkt waren, teneinde te proberen de activiteiten van de boeren banden te leggen. Vanaf het laatste kwartaal van 1901 slaagden de boeren er zelf in om weer in Kaapland offensief op te treden en de boeren daar tot opstand te bewegen. Ondanks die successen waren de boeren genoodzaakt op 31 mei 1902 de oorlog te beëindigen met de sluiting van de Vrede en Vereeniging.

Belangrijke punten:
– 1899 brak de oorlog uit t.g.v diplomatieke twist tussen Groot-Brittannië en Transvaal.
– 1899 aanvraag terugtrek troepen, die werd geweigerd en toen kwam de oorlog.
– november 1900 kinderen en vrouwen in concentratiekampen.
– 1901 boeren slagen erin om in Kaapland offensief op te treden.
– 31 mei 1902 oorlog afgelopen.

Paul Kruger:

Tijdens de burgeroorlog in de jaren 60 van de 19e eeuw was het vooral Paul Kruger die als commandantgeneraal het staatsgezag vestigde en vrede herstelde. Onder het bewind van president T.F. Burgers trad hij op als vice-president en nadat Groot-Brittannië bezit had genomen van Transvaal. Hij speelde de leidende rol bij het herstel van onafhankelijkheid. Tweemaal stond hij aan het hoofd van de afvaardigingen van Engeland, die langs diplomatieke weg het grondsbezit ongedaan probeerde te maken. Hierna leidde hij het Driemanschap dat tijdens de Eerste Boerenoorlog het bestuur overnam. Bij alle vier de presidentsverkiezingen die nadien in de Republiek plaatsvonden werd hij tot staatspresident gekozen.

Het hoofddoel van zijn beleid was de handhaving van de onafhankelijkheid van de Republiek. In het begin zorgde hij voor terugkeer van de soevereiniteit van de situatie voor het in het beslag nemen van de grond. Hij slaagde er nagenoeg in dit te bereiken met de sluiting van de Conventie van Londen in 1884. De Britten behielden zich echter het recht voor een veto uit te spreken over verdragen van de Republiek met buitenlandse mogelijkheden en wilden daarvan niet afzien. Verder probeerde Kruger, met het oog op economische onafhankelijkheid, een eigen zeehaven voor de Republiek te krijgen. Toen dit niet lukt, liet hij een spoorlijn aanleggen tussen Pretoria en de Portugese haven Lourenco Marques aan de Delagoa-baai. Hij wijzigde de wetten op het stemrecht en de naturalisatie dusdanig dat het voor buitenlanders die de Republiek niet steunden, moeilijk werd stemrecht te krijgen.

Zijn pogingen de onafhankelijkheid van de republiek te bewaren brachten hem in botsing met Groot-Brittannië. Ze wilden Transvaal weer onder Brits beheer brengen.
Men deed wel pogingen om de geschillen uit de weg te ruimen maar deze mislukten. En op 11 oktober 1899 brak de Tweede Boerenoorlog uit.
Kruger kon niet persoonlijk aan de krijgsverrichtingen deelnemen, maar hij diende de generaals dagelijks van advies en bleef de strijdkrachten van de boeren in telegrafische boodschappen tot volharding aansporen.

In oktober 1900 vertrok hij aan boord van het Nederlands oorlogsschip Hr. Ms. Gelderland naar Europa om steun te zoeken voor de boeren bij de regeringen op het Europese continent. De leidde tot niks. Zijn geboortedag word in de Republiek van Zuid-Afrika gevierd als een openbare feestdag.

Zuid-Afrika en de westerse wereld.

In 1662 stichtte de Nederlander Jan van Riebeeck in opdracht van de Verenigde Oost-Indische Compagnie een verversingspost aan de zuidpunt van Afrika, met als doel de Nederlandse scheepvaart naar Oost-Indië te ondersteunen, door de bemanning de mogelijkheid te geven uit te rusten en te voorzien van vers water en voedsel. Dit moet een paradijs zijn geweest voor de Nederlanders, die maanden op een schip hebben doorgebracht en nu eindelijk veilig konden aanleggen, zich konden vol schransen met vers exotisch fruit, en lekker konden uitrusten. Toen de hoogtijdagen van de VOC voorbij waren raakte deze zuidelijke kolonie in vergetelheid, ook al waren er reeds duizenden Nederlanders gevestigd, die ongetwijfeld genoeg hadden van het Nederlandse klimaat en de Nederlandse kneuterigheid, en hier een nieuw bestaan opbouwden.

Er waren echter wel andere naties geïnteresseerd in Zuid-Afrika, en de Britten konden nog wel een kolonie gebruiken.
Toen de Britten de Nederlandse bloedverwanten verdreven van de zuidpunt van Afrika, bleef de belangstelling voor de gesteldheid van de Boeren in het moederland miniem. De Boeren, zoals de Nederlanders in Zuid-Afrika genoemd werden, werden over het algemeen als dom, ongeletterd en conservatief bestempelt, die niet schroomden om de plaatselijke (negroïde) bevolking een lesjes te leren. Dus hadden de Boeren weinig keus, ze maakten gretig gebruik van de grootste karaktereigenschap die ze te danken hadden aan hun Nederlandse bloed, namelijk hun aanpassingsvermogen. Of er nou Fransen met annexatiedrift, Duitsers met oorlogsmotieven of torenhoge muren van water voor de deur staan, de Nederlander past zich wel weer aan.
Aangezien de Nederlandse kaapkolonie in 1806 definitief onder Brits bewind kwam, hebben de Boeren het er nog vrij lang uitgehouden.

Maar na 28 jaar samenleven werd het ze teveel.
Ze moesten veel belasting betalen aan de Britse overheersers, hadden ruimtegebrek en waren de veediefstallen van de zwarte Xhosa’s zat. Bovendien verlangde ze naar een ruim en uitgestrekt gebied waar ze een Christelijke kolonie konden oprichten. Misschien was dit wel de eerste ontevredenheid met een multiculturele samenleving.

Dus tussen 1834 en 1840 pakten vele Boeren hun koffers in, om hun heil elders te zoeken.
In grote getale, de Boerenbevolking telde toentertijd zo’n 26.000 man, vertrokken de Boeren naar het noorden, dit werd de Grote Trek genoemd. Daar stichtten ze twee nieuwe republieken. Dit waren de Zuid-Afrikaanse Republiek (ook wel Transvaal genoemd), gesticht in 1852, en de Republiek van Oranje Vrijstaat, gesticht in 1854.

Overeenkomsten tussen de 2 boerenoorlogen:

– In beide gevallen was Groot-Brittannië degene die de oorlog begon
– Het kwam allebei door een conflict over de Transvaalse Republiek
– Allebei de keren komen de Boeren in opstand
– De Britten hebben in beide oorlogen gewonnen. In beide gevallen werd er vrede verklaard, maar hadden de Britten toch meer macht.